السيد الطباطبائي
30
مهر تابان ( طبع جديد ) ( فارسى )
أنصارى در اخلاق و شاگرد ايشان در فقه بودهاند . « 1 » مرحوم قاضى شاگردان خود را هر يك طبق موازين شرعيّه با رعايت آداب باطنيّهء اعمال و حضور قلب در نمازها و اخلاص در افعال ، بطريق خاصّى دستورات اخلاقى مىدادند ؛ و دلهاى آنان را آماده براى پذيرش الهامات عالم غيب مىنمودند . خود ايشان در مسجد كوفه و مسجد سَهله حجره داشتند ، و بعضى از شبها را به تنهائى در آن حجرات بيتوته مىكردند ؛ و شاگردان خود را نيز توصيه مىكردند بعضى از شبها را بعبادت در مسجد كوفه و يا سهله بيتوته كنند . و دستور داده بودند كه چنانچه در بين نماز و يا قرائت قرآن و يا در حال ذكر و فكر براى شما پيش آمدى كرد ؛ و صورت زيبائى را ديديد ؛ و يا بعضى از
--> ( 1 ) مرحوم شيخ أنصارى رحمة الله عليه وصيّت كرده بود كه بر جنازهء او مرحوم آقا سيّد علىّ شوشترى نماز بخواند و لذا بعد از رحلت شيخ ، مرحوم شوشترى بر او نماز گزارد . و مرحوم شوشترى در مسند تدريس شيخ نشست و از همان جائى كه شيخ درس مىگفت ، درس را ادامه داد و شش ماه تدريس كرد و سپس رحلت نمود . جناب مستطاب شيخ الفضلاءِ العظام آية الله آقاى حاج ميرزا هاشم آملى أدام اللهُ أيّامَه از استاد خود مرحوم آية الله آقا شيخ ضياء الدّين عراقى رحمة الله عليه از استادش مرحوم آية الله آخوند ملّا محمّد كاظم خراسانى رحمة الله عليه نقل كردند كه او مىفرمود : ما چون به درس شيخ مىرفتيم ، در بين حضّار سيّدى بود بسيار موقّر و ساكت كه در گوشهاى مىنشست و با آنكه بسيارى از شاگردان شيخ در بين بحث سخن مىگفتند ، او هيچ نمىگفت و ما چنين مىپنداشتيم كه او مرد بصير و بافهمى نيست و فقط براى عظمت درس شيخ حاضر مىشود و لذا هيچ تكلّم نمىكند ؛ ليكن پس از رحلت شيخ ، چون او بجاى شيخ درس را شروع كرد و از همانجا ادامه داد و ما در محضرش حاضر شديم ، ديديم عجيب درياى موّاجى است در تحقيق و تدقيق و سعهء اطّلاع و قدرت فكر و دقّت نظر ! مرحوم خراسانى دو سال درس شيخ را ادراك كرده است .